Berlinski zid je 28 godina, do novembra 1989. delio dve nemačke države i bio istovremeno simbol posleratnog sukoba dva društvena sistema, simbol hladnoratovske podeljenosti sveta.
Gradonačelnik Berlina: Izgradnja Berlinskog zida, pre pola veka, danas mora da bude stalno podsećanje građanima da se bore za slobodu i demokratiju, izjavio je danas gradonačelnik Berlina Klaus Voverajt na proslavi 50. godišnjice početka izgradnje Zida.
“Naša je zajednička odgovornost da održimo sećanje živim i prenesemo ga narednim generacijama kao podsetnik da se bore za slobodu i demokratiju i osiguraju da se takva nepravda nikada više ne desi”, rekao je prvi čovek Berlina.
Delovi zida danas, zajedno sa kontrolnim tornjem, čine muzej. Put na kome se muzej nalazi podeljen je na dva dela 13. avgusta 1961. godine kada je oko 2.000 istočnonemačkih građana bilo isterano iz svojih domova kako bi komunističke vlasti mogle da obezbeđuju granicu.
Predsednik Nemačke: Nemački predsednik Kristijan Vulf ocenio je da “Zid koji je gušio život” mora da bude podsetnik da bi se cenila i očuvala otvorenost današnjeg sveta. “Ali, još jednom se pokazalo: sloboda je nepobediva. Nijedan zid ne može da zadrži želju za slobodom. Nasilje malobrojnih ne zadržava potragu za slobodom drugih. Zid nije pao, on je srušen”. rekao je Vulf.
Kancelarka Angela Merkel ispričala je uoči ceremonije 50-godišnjice izgradnje Zida, da je kao sedmogodišnjakinja sa bakom redovno išla u Zapadni Berlin i da je podela, uvedena ubrzio nakon toga, za nju bila neprihvatljiva iako je bila dete. “Od tada, misam mogla da posećujem baku u Hamburgu, niti rođake. To je, naravno, obeležilo moj život”, rekla je kancelarka u neuobicajeno otvorenom razgovoru.
Zid je počeo da se gradi u nedelju 13. avgusta 1961. godine, vlasti su želele da spreče sve češće bekstvo iz zemlje.
Najpre je ranije utvrđena granica između sovjetskog i tri druga saveznička sektora počela da se ojačava kamenjem, ciglama i bodljikavom žicom. Tokom kasnijih godina Berlinski zid postao je, za ondašnje prilike, izuzetno moderna utvrda za čije pravljenje su utrošene tone građevinskog materijala.
Zapadni Berlin je praktično bio opasan graničnom utvrdom u dužini od 156 kilometara, 112 kilometara od toga činio je betonski zid visok između 3,40 i 4,20 metara. Na zidu i graničnoj utvrdi oko Zapadnog Berlina bilo je preko 300 osmatračnica sa graničarskim naoružanim ekipama koje su imale ovlašćenje da pucaju na sve koji neovlašćeno pokušavaju da pređu na Zapad. Zid je nadgledalo više od 250 dresiranih vučjaka.
Prema podacima Centra za savremena istorijska istraživanja iz Potsdama, najmanje 136 ljudi je ubijeno u pokušaju da pobegne preko Berlinskog zida, najveći deo njih u prvih 10 godina posle gradnje Zida. Najmanje 251 osoba umrla je tokom ili neposredno nakon kontrole na jednom od graničnih prelaza između istočnog i zapadnog Berlina.
Danas su od Zida, nekada visokog 3,5 metra, ostali samo neki delovi, ali je u sredistsu grada put od skoro 40 kilometara danas obeležen kako bi se prolaznicima ukazalo gde je Zid prolazio.