Tu istorijsku epizodu najviše pamte Kanađani, koji su u operaciji pretrpeli najteže gubitke, i stanovnici Dijepa koji su izgradili snažne veze sa Kanadom.
Više od hiljadu ljudi je prisustvovalo ceremoniji kojom su predsedavali francuska državna sekretarka zadužena za veterane Ženevjev Darijesek i kanadski ministar za veterane Kent Her. Prisutno je bilo i nekoliko veterana.
U operaciji “Jubilej” učestvovalo je oko 6.000 ljudi, 5.000 Kanađana i 1.000 Britanaca. Poginulo je više od 1.000 ljudi, stotine su povređene a više od 2.000 je palo u zarobljeništvo.
Prvobitno planirana za 8. jul, ali pomerena zbog lošeg vremena, operacija je imala za cilj nanošenje što veće štete nemačkoj infrastrukturi pre povlačenja u Englesku. Odlučeno je da mlade i neiskusne kanadske trupe čine najveći deo snaga.
U zoru 19. avgusta napadnute su plaže istočno i zapadno od Dijepa, kao i glavna gradska plaža. Ipak, efekat iznenađenja je izostao a oko 250 desantnih brodova različitih veličina je brzo usporila nemačka paljba.
“Bilo nas je 15 u balom brodu, pucalo se sa svih strana i bomba me je ranila”, priča veteran Pol Delorm, Kanađanin iz Seskečivena.
Tenkovi su išli preko plaža a vazdušna podrška britanske avijacije se suočila sa brojnijim avionima Luftvafe.
Pobeda Nemaca je bila osigurana u rano popodne. Izgubili su samo nekoliko stotina ljudi.
Pol Delorm je naredne dve godine proveo u zarobljeničkim logorima i radio u nemačkim rudnicima soli dok ga američki vojnici nisu oslobodili.
Prema viđenju istoričara, desant je bio loše pripremljen a jačina nemačke obalske odbrane potcenjena.
Ipak, zapadni saveznici su mnogo naučili iz poraza u Dijepu i lekcije primenili prilikom iskrcavanja u Normandiji 6. juna 1944. Kanađani su 1. septembra ušli u Dijep kao oslobodioci.
Komemorativne svenčanosti će se nastaviti i sutra.