Piše: Veseljko Koprivica
To može samo Crna Gora. Istog dana postigla je dva neslavna rekorda, od kojih je jedan svjetski. Prema podacima sa sajta worldometers.info, Crna Gora se 20. oktobra nalazila na prvom mjestu u svijetu po broju zaraženih od koronavirusa na milion stanovnika. Drugi je regionalni, a možda i evropski. Prema Izvještaju Evropske komisije o Crnoj Gori za ovu godinu, Crna Gora je zabilježila stagnaciju u čak 13 oblasti, dok je napredak ostvaren u svega tri. Zbog toga su mnogi analitičari ocijenili da je to najgori Izvještaj EK za Crnu Goru u posljednjih nekoliko godina. Evropska komisija je, u stvari, konstatovala nazadovanje Crne Gore u svemu. Zasluženo. Od tri grane vlasti trenutno nijedna ne radi u punom kapacitetu. Vlada ne može da obezbijediti kvorum, Skupština ne zasjeda, pravosuđe je u vd. stanju.
NA EVROPSKOM PUTU: Premijer Zdravko Krivokapić je ipak oduševljen poraznim nalazima iz Brisela. Pohvalio se da taj dokument doživljava kao novu šansu da država bude bolja i naprednija na evropskom putu. Vlada će istrajno raditi na tome da Crna Gora bude prva sljedeća članica Evropske unije, poručio je premijer i rekao da ga ohrabruje što u izvještaju Evropske komisije nije konstatovano nazadovanje.
“Posebno sam zadovoljan što je Evropska komisija konstatovala usklađenost naše vanjske politike sa stavovima zajedničke vanjske i sigurnosne politike EU”, rekao je Krivokapić. Prema njegovim riječima, Izvještajem su obesmišljeni propagandni pokušaji određenih političko-kriminalnih krugova da vladu predstave kao antizapadnu.
Premijerovo ushićenje jedino se može tumačiti time što je protivnik evropskih integracija bio njegov duhovni, a i politički mentor Amfilohije Radović. Mitropolit je govorio: “U Crnoj Gori vlast prodaje dušu i pretke ulaskom države u NATO i uskoro članstvom u Evropskoj uniji”. Krsteći EU “četvrtim rajhom”, Amfilohije je opominjao da je greška što “idemo na zapad gdje sunce zalazi iako znamo da svjetlo dolazi sa istoka”.
Izvještaj Evropske komisije o napretku Crne Gore napisan je realistično, uz opis aktuelne situacije, indikacije šta je urađeno, a šta nije i precizne instrukcije šta hitno treba raditi, kazala je šefica delegacije Evropske unije Oana Kristina Popa prilikom uručivanja Izvještaja predsjedniku Crne Gore Milu Đukanoviću. Podsjetila je da je Izvještaj rađen prema novoj metodologiji koja uz poglavlja prepoznaje i klastere i obavezu ispunjavanja prelaznih mjerila iz međusobno povezanih poglavlja 23 i 24, što je uslov daljeg ukupnog napretka. Ona je istakla stabilnu podršku Crne Gore evropskoj politici, kao i potpunu usaglašenost sa vanjskopolitičkom i bezbjednosnom politikom EU. Popa je upozorila da nisu izvršena imenovanja u pravosuđu i da nije izabran Tužilački savjet. U tom kontekstu posebno je naglasila potrebu za političkim dijalogom kako bi se ovi procesi odblokirali, što je, kako ističe, jasno navedeno u Izvještaju.
Popa je predala Izvještaj i premijeru Zdravku Krivokapiću i predsjedniku Skupštine Aleksi Bečiću. Đukanović je ocijenio izvještaj kao uopšteno objektivan, ali “nažalost i depresivan”, s potrebom jasnije političke definicije u nekim segmentima kako bi se osiguralo da se slika uzroka situacije prepozna u EU, što je preduslov za otklanjanje nedostataka i poboljšanje stanja u zemlji.
Posebno ga, kaže, brine što je napredak prepoznat samo u tri oblasti, dok je stagnacija zabilježena čak u 13. Naglašavajući da trenutnu situaciju treba što prije mijenjati, obećao je da će se i dalje zalagati da evropske integracije budu strateška državna politika Crne Gore, ali da aktuelna Vlada svakodnevno pokazuje nedostatak kapaciteta za rješavanje problema s kojima se Crna Gora suočava. Ni riječi o tome da je sve ovo zasluga i njegove trodecenijske vladavine.
NIŠTA BEZ SRBIJE: Izvještaj Evropske komisije sadrži mnogo negativnih konotacija i ne predstavlja dobru sliku dinamike procesa pregovora sa Evropskom unijom, izjavila je nekadašnja ministarka za evropske integracije u Vladi Crne Gore Gordana Đurović. Ona navode o oslabljenoj pregovaračkoj strukturi vidi kao najoštriju ocjenu o crnogorskim integracijama, što govori o ozbiljnom narušavanju ekipe za pregovore. Brisel u izvještaju upozorava da je pregovaračka struktura značajno oslabljena ostavkom ili smjenom 110 njenih članova, uključujući 16 pregovarača za poglavlja i 24 šefa radnih grupa. Đurović naglašava da je negativno i to što se u okviru poglavlja o osnovnim pravima navodi da incidenti u Crnoj Gori na etničkoj i religijskoj osnovi kao i govor mržnje kontinuirano rastu, što treba da zabrine.
“Prvi put u Izvještaju se pominje zemlja susjed u negativnom kontekstu u dijelu gdje se ističe regionalna saradnja. Kažu i da su bilateralni odnosi između Srbije i Crne Gore narušeni zbog pojačanih tenzija i nacionalističke retorike koja je podstaknuta od medija iz regiona koji su bili posebno aktivni za vrijeme izbornog perioda Crne Gore. To je jaka poruka i negativnija strana Izvještaja”, smatra Đurović. “Dobili smo dva, tri plusa i tridesetak minusa u sažetku od četiri strane”, zaključila je Đurović.
Izvještaj Evropske komisije nedvosmisleno konstatuje da je sa aktuelnom vlašću Crna Gora sve dalja od Evropske unije, ocijenili su iz opozicionih Socijaldemokrata. Izvještaj nije ukazao samo na stare boljke nego i na neke nove, izjavila je izvršna direktorica Centra za građansko obrazovanje Daliborka Uljarević.
“U vladavini prava je ostvaren ubjedljivo najgori rezultat u proteklih nekoliko godina… Mi zapravo imamo nazadovanje u šest poglavlja, prošle godine smo imali sedam poglavlja u kojima je konstatovan dobar napredak, sada su ona vraćena nazad sa ograničenim napretkom”, izjavila je Uljarević.
Izvještaj je vjerodostojno svjedočanstvo o propadanju države pod sadašnjom vladom, saopštili su iz Građanske inicijative 21. maj. Tim izvještajem je, kako su naveli i iz Brisela, zvanično potvrđena da je ova vlast Crnu Goru udaljila od EU. Istovremeno je, kako kažu, Crnu Goru dovela u poziciju da je gora i od Srbije, u kojoj je Vučićev režim odavno stavio omču na evropsku integraciju srpskog društva.
Smatraju da je Vlada potpuno degradirala i demontirala pregovaračke kapacitete, te da nije učinila ništa u smislu vladavine prava, slobode medija, političkog dijaloga, administrativnog napretka i ekonomske stabilnosti.
Politički analitičar Srđan Vukadinović smatra da postoje dvije konstante koje evropska zajednica ne želi da shvati: “Prva konstanta je da se ovo stanje jedino može riješiti novim izborima. Druga konstanta je da novih izbora neće biti tako brzo jer upravo različite evropske institucije daju podršku vladi da radi ono što je radila u prethodnih deset mjeseci”.
Aforističar bi na sve ovo rekao: “Sebe smo u evropskim integracijama uspješno pronašli i tu nam se gubi svaki trag”.