U konzervativnom, patrijarhalnom društvu tako nešto se teško moglo očekivati, ali izgleda da se društveni nazori polako menjaju, kaže za list Kristijan aktivista u organizaciji koja okuplja tranšeksualce i koji nije želeo da mu se objavljuje prezime.
Oko 100 stranaca i pacijenata iz zemlje promenilo je pol tokom prošle godine u nekoj od specijalizovanih ustanova za ovu vrstu operacije, a broj zainteresovanih je sve veći. Kandidati za promenu pola su iz Francuske, Rusije, Irana, pa čak i iz SAD, Južne Afrike, Singapura i Australije.
Da bi neko mogao da se operiše mora da ima nalaze dva psihijatra da pati od poremećaja polnog identiteta, da ima godinu dana psihološkog savetovanja i godinu dan hormonske terpaije.
Srbija postaje centar za operacije promene pola, delimično zahvaljujući i činjenici da je to veoma skup i komplikovan zahvat, koji izbegavaju da rade u zemljama poput Austrije, Mađarske, Rumunije, Bugarske, Grčke i država bivše Jugoslavije, navodi urolog Miroslav Đorđević, koji rukovodi beogradskim Centrom za genitalnu rekonstruktivnu hirurgiju.
Njujork tajms navodi primer Britanije, gde procedura promene pola košta oko 15.000 dolara i čije troškove pokriva nacionalna zdravstvena služba, a u kojoj je tokom 2009. godine izvedeno 143 zahvata.
Prema rečima hirurga Marsi Bauers iz Kalifornije, koja je izvela 1.100 operacija promene pola tokom poslednjih 10 godina, u Sjedinjenim Američkim Državama, koje su i globalni centar za promenu pola, samo oko pet hirurga regularno obavlja tu vrstu operacija.
Bauers navodi da su konzervativna shvatanja, nedostatak obučenih hirurga, u kombinaciji sa strahom lekara od mogućih tužbi nezadovoljnih pacijenata, razlog zbog kojeg „cveta” transrodni turizam.
Ono što privlači pacijente iz inostranstva da dođu u Srbiju jeste i cena operacije promene pola koja ne prelazi 10.000 dolara, što je mnogo manje od 50.000 dolara, koliko se plaća na pojedinim klinikama u SAD.
Njujork tajms podseća da je sin američke pevačice Šer, Čez Bono, koji je rođen kao devojčica, ali je kasnije promenio pol, najavio da se nada da će doći u Beograd kako bi se podvrgao operaciji dobijanja muškog polnog organa i na taj način postati kompletan muškarac.
List takođe prenosi reči ginekologa Dušana Stanojevića koji smatra da je transeksualizam dugo bio tabu tema u bivšoj Jugoslaviji, koja čak nije ni pominjana u medicinskim udžbenicima.
“Mi smo deca dvoje roditelja – pravoslavne crkve i komunizma”, kaže Spasojević.
Pionir u operacijama promene pola bio je, sada već pokojni doktor Sava Perović, koji je prvu operaciju ove vrste obavio davne 1989. godine, kada mu je došao muškarac koji je tvrdio da ima poremećaj u identitetu pola.
Vest se brzo proširila i doktor Perović se od tada suočio sa „legijom” pacijenata, a 20 godina kasnije Srbija ima četiri centra, specijalizovana za ovu vrstu procedure, navodi Njujork tajms.
List prenosi i izjavu 25-godišnjeg advokata iz Rusiej, Danijela, koji je u maju u Beogradu promenio pol. U Rusiji niej mogao da pronađe orgovarajućeg hirurga, a kaže da je Rusija pored toga toliko homofobična da je u Beogradu sve bilo mnogo lakše. Danas je teško prepoznati da je Danijel (na slici) ikada bio žena.