Dva strip autora iz Srbije – jedan rođen u Beogradu (1959), i već nekoliko decenija, od 1991. živi i radi u Barseloni, drugi ne napušta svoj rodni Zrenjanin (1982) – iako generacijski, po godinama i stilski potpuno različiti, duže vreme su, može se reći, svetske zvezde u oblasti devete umetnosti, naročito u Italiji, Francuskoj, Španiji i Sjedinjenim Državama, i Srbiji, svakako.
Njih dvojica, Rajko Milošević Gera (poznat i kao R. M. Guéra) i Stevan Subić, od nedavno su svoj ovdašnji portfolio obogatili sa još po jednim izdanjem, zahvaljujući i agilnosti ovdašnjih izdavača, specijalizovanih za strip – System Comicsu i Čarobnoj knjizi.
Sredinom ove godine, SC je objavio je, u prevodu Ivane Sretenović, dugo čekan (u Srbiji) strip album Đango (originalno objavljen u sedam nastavaka za DC Comics, 2013), koji je, najvećim delom, po scenariju Kventina Tarantina (što predstavlja „stripovani“ revizionistički osvetnički vestern film Đangova osveta iz 2012), nacrtao upravo Gera. Pomagali su mu crtači Džejson Latur, Denis Kauvan / Džon Flojd i hrvatski ilustrator Danijel Žeželj, angažovani jer je knjiga od 126 strana po prvobitnoj ideji, narasla na čitavih 250.
Tzv. tarantinovski nemir – izopačeni likovi, crnohumorna atmosfera, i vrcavi dijalozi, spojeni sa Gerinim majstorskim potezom i njegovim vladanjem pokretom, prostorom i mizanscenom, kao i neskrivenom ljubavlju prema vesternu, dovoljan su razlog da se, u ovom slučaju, zažali što nije bilo vremena da on realizuje kompletan strip, jer, upadljiva je razlika u kvalitetu i opipljivosti njegove i linije ostatka angažovane ekipe crtača. Za najžustrije fanove, međutim, ovo izdanje dopunjeno je i Galerijom, koja na 20 strana nudi Gerine skice i table pre kolorisanja.
Gera je svetski glas stekao zahvaljujući najpre krimi-vestern strip serijalu Skalpirani, realizovanom za američki Vertigo Comics, po scenariju Džejsona Arona, čijih je 60 brojeva objavljeno između početka 2007. i sredine 2012. (u Srbiji ga je, između 2017. i 2020. u pet albuma objavio beogradski Darkwood). Strip karijeru započeo je u bivšoj Jugoslaviji, upravo u vestern žanru, serijalima Elmer Džons u Yu stripu gornjomilanovačkih Dečjih novina 1982, i Teksaški jahači u izdanjima novosadskog Foruma – Spunk novosti 1985. i Stripoteka 1986, oba na scenario Dragana Savića. Pored Skalpiranih i Đanga, u svetu ga prepoznaju i po radu na serijalima Sudija Dred i Konan, kao i Prokleti, opet, na tekst Džejsona Arona (dva albuma objavio System Comics).
Radovi Stevana Subića, za razliku, pred ljubitelje grafičkih novela u Srbiji stižu ekspresno, gotovo odmah nakon svojih svetskih premijera. Takav je slučaj i sa albumom Betmen: Pun mesec, koji je on realizovao za DC Comics u četiri sveske (2024/25), a Čarobna knjiga ga nedavno objavila integralno. Autor scenarija je Rodni Barns, čiji je Pogovor iz februara 2023. sastavni deo ovog izdanja, zajedno sa Subićevim Pogovorom za srpsko izdanje iz juna 2025. Za prevod se pobrinuo Nikola Dragomirović, a izdanje ČK uključuje i Subićeve ilustracije iz Punog meseca i Galeriju njegovih DC naslovnica (neke od njih su viđene i na ovdašnjim izdanjima – Pingvin, Zgonetač, Betmen na naslovnoj Politikinog zabavnika), i, na kraju, biografije autora. Dodatnu radost za ljubitelje stripa – kolekcionare, predstavljaju korice koje svetle u mraku, pa ovo izdanje čine i jednim od najatraktivnijih na domaćem tržištu u 2025.
Ova varijanta Betmena stavlja pred natprirodnog protivnika – vukodlaka, koji izaziva krvoproliće u Gotamu, i Mračnog viteza pretvara u najsvežiju žrtvu likanovog prokletstva, što uslovljava muke koje ranije nije iskusio. Saborci Zatana i Džon Konstantin pomažu onoliko koliko njihova magija može pružiti, ali, naposletku, Betmen će morati da donese nemoguću odluku ne bi li se oslobodio kletve: žrtvovati svoj život – ili ugasiti tuđi? Radnja cele priče tako vodi ka pitanju „mora li se postati tama kako bi se ona pobedila?“
Subićev crtež, sa intenzivnom upotrebom senki, oštrih linija i tekstura vodi strip u mračnu atmosferu, koju boji pršteća mistika, što pomalo dezavuiše sam scenario koji ne uspeva da, do kraja, isprati majstorsku ruku crtača. Podsetimo, Subić je domaćoj publici već dobro poznat po delima kao što su Pingvin – Nebitan čovek, Supermen: Svet, Zagonetač: Godina prva (izdanja ČK), kao i Tarzan gospodar džungle, Konan od Kimerije: Ksutal, grad sumraka (Makondo), i mnogim drugim naslovima.