Smotra će i ove godine, već tradicionalno, oboriti novi rekord u brojnosti izlagača – njih 3.209 iz 54 zemlje sveta, čime potvrđuje svoj glavni osnivački cilj – ostvarivanje novih međunarodnih povezivanja, i širenje kulturne saradnje van granica Balkana. Organizatori Smotre je Leskovačka škola stripa „Nikola Mitrović Kokan“, a suorganizator Leskovački kulturni centar.
Centralno dešavanje dolazeće BSMSA biće istorijsko stripovsko pobratimljenje Leskovca i portugalskog grada Beže, što je prvi iskorak van prostora Balkana. Nakon pobratimljenja sa Sofijom u Bugarskoj 2014, Herceg Novim u Crnoj Gori 2018, Brašovom u Rumuniji 2022. i Solunom u Grčkoj 2025. godine, Leskovac će ove godine proširiti svoju jedinstvenu mrežu kulturnog povezivanja i na Portugal. Reč je o fenomenu bez presedana u evropskom stripu, gde gradovi sarađuju i kulturno se umrežavaju kroz devetu umetnost, a pobratimljenje sa Bežom označiće i početak nove faze internacionalizacije ovog festivala.
Ovakav model kulturnog umrežavanja nudi konkretne rezultate, što pokazuje i bogat izložbeni program 28. Smotre, koji obuhvata čak šest velikih izložbi. Glavna strip-postavka, koja će biti otvorena prvog dana manifestacije u holu LKC, predstavlja kombinaciju revijalne izložbe radova nastalih na javnim crtanjima prethodnih Smotri, i izložbe takmičarskog karaktera za najboljeg mladog balkanskog strip crtača, ilustratora, strip scenaristu i teoretičara. Istog dana, na platou ispred LKC, biće otvorena i izložba „Fenomen manga“, sa uvidom u jedan od najpopularnijih globalnih fenomena savremene pop kulture. Njen selektor je gost iz Velike Britanije, najvažniji strip teoretičar današnjice, Pol Gravet.
Treća postavka koju posetioci mogu istog dana da pogledaju u Galeriji LSK – „Najbolje sa Balkana: Poker asova“, predstavlja radove četvorice velikih autora balkanskog i svetskog stripa – Darka Perovića, Gorana Sudžuke, Štefa Bartolića i Vasilisa Gogtzilasa.
Izložbeni program nastavlja se drugog dana Smotre u Narodnom muzeju u Leskovcu, kada će se zainteresovani ljubitelji stripa upoznati sa aktuelnim tokovima „Savremenog portugalskog stripa“. Istog dana u Narodnoj biblioteci „Radoje Domanović“ biće otvorena i peta izložba „Srpski strip: Izvan kvadrata“, dok će sutradan u istom prostoru biti otvorena izložba „Savremeni američki strip: Pogled“ selektora i gosta festivala Džoa Prueta, strip autora i urednika poznatog po radu za vodeće svetske izdavače.
U okviru trodnevne Smotre desiće se tridesetak događaja – pored šest izložbi, organizuju se brojne tribine, promocije, projekcije filmskih i video materijala, demonstracije crtanja, predavanja, master-klasovi i okrugli stolovi, sve u prostorima LSK, NM i NB. Tako ovaj festival ponovo i uporno potvrđuje status jedne od najdinamičnijih kulturnih manifestacija u Srbiji i regionu.
Smotri će lično prisustvovati stotinak gostiju, uglavnom strip autora, teoretičara i organizatora festivala iz Sjedinjenih Američkih Država, Kanade, Velike Britanije, Holandije, Rusije, Belgije, Portugala, Norveške, Poljske, Rumunije, Hrvatske, Severne Makedonije, Crne Gore, Bugarske, Slovenije, Grčke, Bosne i Hercegovine, i Srbije. Među najznačajnijim gostima izdvajaju se Džo Pruet i Pol Gravet, kao i strip autori Artjom Trakhanov iz Rusije, Portugalac Paolo Monteiro, kao i brojna istaknuta imena regionalne i evropske scene.
Budući da su Balkanske smotre jedini strip festival koji pokriva čitav region, na njima se tradicionalno dodeljuju brojne nagrade. Kao manifestacija sa snažnim pedagoškim karakterom, BSMSA nagrađuje mlade autore u kategorijama strip crtača, ilustratora, scenarista i teoretičara, sa namerom da se ohrabre nove generacije stvaralaca. Biće dodeljena i prestižna nagrada za doprinos srpskom stripu „Nikola Mitrović Kokan“, kao i internacionalna nagrada „Miodrag Veličković Mivel“ za satiričan strip. Sedmu godinu zaredom biće uručena i nagrada „Prijatelj stripa“, namenjena pojedincima koji nisu iz sveta devete umetnosti, ali su njenom razvoju nesebično doprineli. Bratski gradovi po stripu – Brašov, Herceg Novi, Sofija, Solun i od ove godine Beža – nastaviće da aktivno učestvuju u dodeli posebnih priznanja, dok će i ove godine biti uručeno jedinstveno regionalno priznanje za doprinos balkanskom stripu.
Članovi žirija za nagrade biće eminentna imena devete umetnosti iz Turske, S. Makedonije, Hrvatske, Rumunije, BiH, Srbije, Bugarske, Grčke, Portugala i V. Britanije.
Pet plakata:
