Advokat Žolt Zetenji je rekao da je Kepiro umro jutros u bolnici u Budimpešti, javila je agencija AP. Lekari nisu saopštili uzrok smrti.
Oslobađajuća odluka suda u Budimpešti, doneta uz pozivanje na nedostatak dokaza, izazvala je proteste među rođacima žrtava Novosadske racije i drugim građanima, i negodovanje vlasti Srbije uz zahtev mađarskom pravosuđu da se Kepiru ponovo sudi.
Te zahteve je podržao i direktor centra “Simon Vizental” Efraim Zurof, na čiju inicijativu iz 2006. je Mađarska ipokrenula proces protiv Kepira.
Kepiro je bio optužen da je u januaru 1942. godine, kao žandarmerijski kapetan, učestvovao u sprovođenju Novosadske racije u kojoj je, prema navodima optužnice, pobijeno najmanje 1.246 građana Novog Sada, najviše Jevreja, Srba i Roma, među kojima i 168 dece.
Pojedini istraživači tvrde da je tokom Racije u Novom Sadu ubijeno više od 4.000 ljudi.
Kepiro je pred kraj rata i potom bio dva puta osuđen u Mađarskoj zbog učešća u Raciji – na 14 i na 10 godina zatvora. Kaznu nije izdržao jer je posle rata pobegao u Austriju, a potom u Argentinu, odakle se u Mađarsku vratio 1996. godine i dobio državnu penziju.
Novosadska racija – zločin i procesi
Novosadska racija je pogrom iz januara 1942. godine kada je mađarska žandarmerija pohapsila hiljade građana Novog Sada, Jevreja i Srba, a ubijeno je, i potom bačeno pod led, 1.246 Novosađana, pri čemu su 165 bili deca a 809 Jevreji.
Za te zločine u Mađarskoj je održano suđenje 1944. godine, zbog “povrede žandarmerijsklog kodeksa” . Kepiro je tada osuđen na 10 godina zatvora.
Suđenje izrvršiocima pogroma u Novom Sadu pod Hortijevim režimom bilo je posledica nesebičnog zalaganja Endre Bajči Žilinskog, uglednog političara i narodnog poslanika.
Nakon što je nacistička Nemačka direktno okupirala Mađarsku, tadašnji opunomoćeni zastupnik Berlina dr Edmund Vesemajer 30. marta 1944. godine zahtevao je od mađarskog premijera Deme Stojaija “ukidanje Novosadskog procesa i punu rehabilitaciju optuženih mađarskih oficira”.
U slučaju Kepira i drugih, pokrenuto je vraćanje čina i kao rezultat doneta je Uredba načelnika Generalštaba od 31. maja 1945. godine kojom je Kepiru vraćen čin koji je imao.
Godine 1946. kada se Kepiro nalazio u Austriji, njemu je ponovo suđeno u odsustvu i osuđen je zbog ratnih zločina na 14 godina zatvora.
U Argentinu je Kepiro pobegao 1948. poput mnogih drugih nacističkih ratnih zločinaca, i tamo je boravio do 1996, kad se obratio mađarskoj ambasadi u Buenos Ajresu s molbom da se vrati u u svoju zemlju, što mu je omogućeno.
Centar Simon Vizental, na čijem je čelu Efraim Zurof, locirao je Šandora Kepira krajem 2006. u Budimpešti.
Mađarska vlada, na zahtev Centra ””Simon Vizental””, ponovo je pokrenula postupak protiv Kepira, pošto prema zakonima te zemlje, osobama kojima je suđeno za ratne zločine u odsustvu, posle njihovog hapšenja, mora biti ponovo suđeno.
Zahtev za sprovođenje istrage protiv bivšeg mađarskog oficira podnelo je 2008. godine i Tužilaštvo za ratne zločine u Srbiji.
Proces protiv njega nastavljen je maja ove godine, pošto su medicinski stručnjaci pravosudnih organa ustanovili da je fizički i mentalno sposoban da shvati šta se u sudnici dešava.
Kepiro se direktno teretio za ubistvo više desetina ljudi, čiji je identitet utvrđen, tokom Novosadske racije, među njima je bilo i jedanaestoro dece.
Svedoci su potvrdili da se sećaju Kepira u vreme Novosadske racije kao žandarmerijskog kapetana.
Sud ga je, ipak, oslobodio pozivajući se na nedostatk dokaza.