20.04.2019 Beograd

Groteskne priče iza čuvenih gargojla sa katedrale Notr Dam

Groteskne priče iza čuvenih gargojla sa katedrale Notr Dam Ilustracija / Foto: Pixabay.com
Svoju fotogeničnost, između ostalog, čuvena katedrala Notr Dam u Parizu duguje neobičnim, pomalo zastrašujućim ali pretežno funkcionalnim figurama gargojla koji je krase i štite od kiše, a prema verovanju i od zlih duhova.

Od kako je sagrađena, 1250. godine katedrala Notr Dam veličanstveno se nadvija nad jednim od najlepših gradova na svetu („Leteće” potpore ove čuvene građevine pridodate su nešto kasnije, u 14. veku).

Notr Dam je jedna od najlepših katedrala gotičkog stila na svetu smeštena u srcu Pariza

Arhitektura vredna divljenja i ogromni vitraži nisu jedino što ovu katedralu čini tako posebnom - tu su fantastične, mitološke zveri: Gargojli.

Po definiciji, gargojl je rezbarena ili klesana mitoliška figura, obično konstruisana da sadrži pisak kroz koji otiče voda sa građevine, tako da ima istu namenu kao oluci na modernim kućama. Koliko daleko će voda dobaciti, zavisi od njegovog dizajna.

Termin potiče iz francuskog jezika i označava grlo ili gušu, što ima smisla jer voda obično ističe iz usta gargojla.

Prema legendi koja potiče sa regije Ruan u Francuskoj, gargojl je biće koje podseća na zmaja, sa dugačkim vratom, krilima kao kod slepog miša i koje bljuje vatru.

Postoje različite priče koje potiču od iste legende, ali među njima se nameće kao glavna da je Sveti Roman pobedio gargojle svojim krstom i da ih je doneo nazad u Ruan da bi tu bili spaljeni. Smatra se da su kaljeni sopstvenom vatrom ostali netaknuti i takvi postavljeni na zidove nove crkve kako bi držale podalje zle duhove.

Uz ostala mitološka bića gargojli su oličenje zla, prema shvatanjima srednjevekovne katoličke crkve.

Gotskna ideja o prokletstvu zagrobnog života je patnja i bol, a gargojli na spoljašnjosti crkve su simbol demona koji se nalaze u spoljnom svetu nasuprot svetosti i blaženstva unutar crkve.

Na stotine gargojla i drugih grotesknih obličja od 13. veka štite crkvu od kišnice i zlih duhova. Neki od njih izgledaju svirepo, neki su elegantni, a neki čak izgledaju kao da se dosađuju. 

Na katedrali Notr Dam se nalaze još i himere (koje su samo ornamenti i nemaju nikakvu funkciju), viverni (omanji zmajevi), groteskni rezbareni ukrasi i stirga, jedan od najfotografisanijih gargojla.

Vremenom je većina figura sa katedrale podlegla eroziji izazvanoj kišnicom za koju su dizajnirane da je oslobađaju sa katedrale, a mnoge su uklonjene i uništene tokom 17. i 18. veka, naročito za vreme Francuske revolucije. Zamenjene su tokom dvadesetpetogodišnje rekonstrukcije, sredinom 19. veka. Na njihovoj rekonstrukciji je radio čuveni francuski arhitekta Eugen Emanuel Vajolet le Duk.

Figure sa Notr Dama nadahnule su mnoge umetnike i pisce, pa je poznati pisac Viktor Igo njima dao istaknutu ulogu u svom delu „Zvonar Bogorodičine crkve” (The Hunchback of Notre Dame).

autor: VV izvor: NationalGeographic.rs
Ostavi komentar Ostavi komentar >>
Ostavi komentar
Pročitajte i...
Preporuke prijatelja
NASLOVI
Zlatiborac
OTP banka lizing
Novi magazin- nedeljnik Medija centar Novinska agencija Beta societe AMSS side